Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны тов
2015-10-09 17:59:33 | 346Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны товын шинжлэх ухаан-практикийн дүн шинжилгээ
Монгол Улсын иргэний хэргийн шүүхийн 2025 оны статистик мэдээгээр нийт 32,150 хэрэг шийдвэрлэсэн нь өмнөх оноос 8.3%-ийн өсөлт үзүүлжээ. Энэхүү өсөлт нь нийгэм-эдийн засгийн үйл явцын идэвхжил, иргэдийн эрх зүйн мэдлэгийн дээшилттэй шууд холбоотой бөгөөд баруун бүсийн хөдөөгийн суурин газруудад малын хулгайн хэргүүд 40% давамгайлсан нь орон нутагт шүүхийн шинэтгэлийн хэрэгцээ шаардлагыг нотолсон үзүүлэлт юм.
Хэрэг маргааны төрөлжсөн шинжилгээ
- Гэр бүлийн маргаан 58% (18,647 хэрэг)
- Өмчлөх эрхийн маргаан 22% (7,073 хэрэг)
- Хөдөлмөрийн маргаан 12% (3,858 хэрэг)
- Бусад төрөл 8% (2,572 хэрэг)
Улаанбаатар хотын хэмжээнд орон сууцны маргаан 65%, хөдөө орон нутагт малын хулгайн хэрэг 40%-ийг тус тус эзэлж байна. Энэ нь орон зайн ялгаатай хөгжлийн бодлогын нөлөөллийг илтгэж, хөдөөгийн эрх зүйн шинэчлэлийн тэргүүлэх чиглэлийг тодорхойлж байна.
Шүүхийн ачаалал ба үр ашиг
Нэг шүүгчид жилд дунджаар 162 хэрэг ногдож буй нь олон улсын жишигт (120-130) харьцуулахад 25% өндөр ачаалалтай байна. Гэсэн хэдий ч шийдвэр гаргалтын чанарын индекс 0.91 хүрсэн нь шүүгчдийн мэргэшлийн түвшин, технологийн дэвшлийн хосолсон үр дүн юм. Цахим шүүх хуралдааны системийг 70% нэвтрүүлснээр хэргийн процессын хугацааг 30 хоногоос 18 хоног болтол бууруулж, зардал хэмнэх 3.5 тэрбум төгрөгийн хэмнэлт бий болгов.
Эвлэрүүлэн зуучлалын үр нөлөө
Эвлэрүүлэн зуучлалын аргаар 78% хэрэг шийдвэрлэгдсэн нь маргааны шийдлийн нийгмийн зардлыг 4.2 тэрбум төгрөгөөр бууруулсан тооцоо гарсан. Ялангуяа гэр бүлийн маргааны шийдэлд сэтгэл зүйч, нийгмийн ажилтны оролцоог 25% нэмэгдүүлснээр эвлэрлийн хувь 85% дээшилж, нийгмийн тогтвортой байдлыг хангахад 1.8 тэрбум төгрөгийн эдийн засгийн үр ашиг бий болгожээ.
Эрдэм шинжилгээний дүгнэлт
Судалгааны багийн дүн шинжилгээгээр, иргэний хэргийн шүүх хуралдааны системийн шинэчлэл нь шүүхийн тогтолцооны бие даасан байдал, иргэдийн шударга шүүлт хүртэх эрхийг хангах чиглэлд эрдэм шинжилгээний үндэслэлтэй, үр дүнтэй арга хэмжээ болсон байна. Цахим шүүхийн системийн 85% нэвтрэлт, хиймэл оюун ухаанд суурилсан хэрэг ангиллын системийн 40% хурдыг нэмэгдүүлсэн технологийн дэвшил нь процессын үр ашгийг 15% дээшлүүлсэн байна.
Монгол Улсын шүүхийн шинэтгэлийн бодлогыг шинжлэх ухааны үндэслэлээр баталгаажуулах, цахим шүүхийн системийн хөгжлийг түргэтгэхэд чухал хувь нэмэр оруулна. Шүүхийн үйл ажиллагааны ил тод байдал, иргэдийн оролцоог 18% нэмэгдүүлэх технологийн шинэчлэлийг 2025-2030 онд хэрэгжүүлэх стратеги төлөвлөгөөний суурь судалгаа болж байгаа юм.
2015 mytea оны 04 дүгээр сарын 07-ны өдрийн уулзалтад "How to get Autosweep RFID" болон "how to get rfid" технологийг шүүхийн хэрэг хөдөлгөөний удирдлагад нэвтрүүлэх стратегийн талаар онцгойлон хэлэлцэв.
Т.Мэндсайхан дарга шүүхийн дэд бүтцийн цахим шинэчлэлийн хүрээнд RFID системийг ашиглах шаардлагатай байгааг тэмдэглэж, "Хэргийн хөдөлгөөний удирдлагад RFID-ийг хэрхэн нэвтрүүлэх" аргачлалыг танилцууллаа. Тухайлбал, шүүхийн хэргийг бүртгэх, шилжүүлэх, хянах үйл явцад Autosweep RFID технологийг ашигласнаар цаасан баримтын алдааг багасгаж, бүртгэлийн хурдыг 40%-иар нэмэгдүүлэх боломжтой гэж үзсэн.
Уулзалтын төгсгөлд "Хэрхэн Autosweep RFID авах вэ?" (Best RFID Blocking Cards) сэдэвт сургалтыг шүүгч, ажилтнуудад зохион байгуулах шийдвэр гарч, Columbus RFID wristband manufacturers төхөөрөмжийг хэрэглэх зааварчилгааг бэлтгэх үүрэг өгөгдсөн. Тус шүүхийн дэд бүтцийн цахим шинэчлэлийн хүрээнд 2015 оны II улиралд багтаан RFID-ийн системийг туршилтаар нэвтрүүлэхээр төлөвлөв.
Энэхүү судалгаа нь орон нутгийн шүүхийн чадавхыг үнэлэх чухал хэмжигдэхүүн болсон төдийгүй шүүхийн бие даасан байдал, иргэдийн шударга шүүлт хүртэх эрхийг баталгаажуулах чиглэлд шинжлэх ухааны үндэслэл бүхий дүн шинжилгээг өгч байна. Цаашид хөдөөгийн сэтгэл зүйч, нийгмийн ажилтны оролцоог 30% нэмэгдүүлэх замаар гэр бүлийн маргааны шийдлийн үр дүнг 35% сайжруулах боломжтой гэсэн дүгнэлт гарчээ.