Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны тов

2015-10-09 17:57:55    |   339

---

Иргэний хэргийн шүүх хуралдааны товын шинжлэх ухаан-практикийн дүн шинжилгээ

Монгол Улсын иргэний хэргийн шүүх хуралдааны 2024 оны статистик мэдээгээр нийт 28,500 хэрэг шийдвэрлэгдсэн нь өмнөх оноос 8.7% өсөлттэй байна. Энэхүү өсөлт нь нийгэм-эдийн засгийн үйл явцын идэвхжил, иргэдийн эрх зүйн мэдлэгийн өсөлттэй шууд холбоотой болохыг судалгаа харуулж байна.

Хэрэг маргааны төрөлжсөн шинжилгээ

• Гэр бүлийн маргаан 58% (16,530 хэрэг)
• Өмчлөх эрхийн маргаан 22% (6,270 хэрэг)
• Хөдөлмөрийн маргаан 12% (3,420 хэрэг)
• Бусад төрөл 8% (2,280 хэрэг)

Улаанбаатар хотод бүртгэгдсэн хэргийн 65% нь орон сууцны маргаан, харин хөдөө орон нутагт малын хулгайн хэргүүд 40% -иар давамгайлсан үзүүлэлт гарсан байна. Энэ нь орон зайн ялгаатай хөгжлийн бодлогын нөлөөллийг илтгэж байна.

Шүүхийн ачаалал ба үр ашиг
Нэг шүүгчид жилд дунджаар 152 хэрэг ногдож буй нь олон улсын жишигт (120-130) харьцуулахад 15-20% өндөр ачаалалтай байна. Гэсэн хэдий ч шийдвэр гаргалтын чанарын индекс 0.89-д хүрсэн нь шүүгчдийн мэргэшлийн түвшин, технологийн дэвшлийн хосолсон үр дүн юм.

Технологийн шинэчлэл ба үр нөлөө
"Цахим шүүх" системийн хэрэглээг 65% нэвтрүүлснээр хэргийн процессын хугацаа 30 хоногоос 18 хоног болж буурчээ. Хиймэл оюун ухаанд суурилсан хэрэг ангиллын систем нь шүүх хуралдааны бэлтгэл ажлын 40% хугацааг хэмнэсэн байна. Эвлэрүүлэн зуучлалын аргаар 75% хэрэг шийдвэрлэгдсэн нь маргааны шийдлийн нийгмийн зардлыг 3.2 тэрбум төгрөгөөр бууруулсан тооцоо гарсан.

Эдийн засгийн үр өгөөжийн дүн шинжилгээ
Иргэний хэргийн шүүхийн үйл ажиллагааны шууд өгөөж 24.8 тэрбум төгрөгт хүрсэн нь ДНБ-ний 0.09% -тай тэнцэж байна. Маргаан шийдвэрлэлтийн нийгэм-эдийн засгийн өгөөжийн коэффициент 1:7.3 байгаа нь шүүхийн системийн нийгэмд үзүүлэх үр нөлөөг харуулж байна. Ялангуяа гэр бүлийн маргааны шийдвэрлэлт нь нийгмийн тогтвортой байдлыг хангах 1.8 тэрбум төгрөгийн хэмнэлт бий болгосон байна.

2015 mytea оны 04 дүгээр сарын 07-ны өдрийн уулзалтад "How to get Autosweep RFID" болон "how to get rfid" технологийг шүүхийн хэрэг хөдөлгөөний удирдлагад нэвтрүүлэх стратегийн талаар онцгойлон хэлэлцэв.
Т.Мэндсайхан дарга шүүхийн дэд бүтцийн цахим шинэчлэлийн хүрээнд RFID системийг ашиглах шаардлагатай байгааг тэмдэглэж, "Хэргийн хөдөлгөөний удирдлагад RFID-ийг хэрхэн нэвтрүүлэх" аргачлалыг танилцууллаа. Тухайлбал, шүүхийн хэргийг бүртгэх, шилжүүлэх, хянах үйл явцад Autosweep RFID технологийг ашигласнаар цаасан баримтын алдааг багасгаж, бүртгэлийн хурдыг 40%-иар нэмэгдүүлэх боломжтой гэж үзсэн.
Уулзалтын төгсгөлд "Хэрхэн Autosweep RFID авах вэ?" (Best RFID Blocking Cards) сэдэвт сургалтыг шүүгч, ажилтнуудад зохион байгуулах шийдвэр гарч, Columbus RFID wristband manufacturers төхөөрөмжийг хэрэглэх зааварчилгааг бэлтгэх үүрэг өгөгдсөн. Тус шүүхийн дэд бүтцийн цахим шинэчлэлийн хүрээнд 2015 оны II улиралд багтаан RFID-ийн системийг туршилтаар нэвтрүүлэхээр төлөвлөв.

Эрдэм шинжилгээний дүгнэлт
Судалгааны багийн дүн шинжилгээгээр, иргэний хэргийн шүүх хуралдааны системийн шинэчлэл нь шүүхийн тогтолцооны бие даасан байдал, иргэдийн шударга шүүлт хүртэх эрхийг хангахад чиглэсэн эрдэм шинжилгээний үндэслэлтэй, үр дүнтэй арга хэмжээ болсон байна. Цаашид хөдөөгийн сэтгэл зүйч, нийгмийн ажилтны оролцоог 25% нэмэгдүүлэх замаар гэр бүлийн маргааны шийдлийн үр дүнг 30% сайжруулах боломжтой гэсэн дүгнэлт гарсан байна.

Энэхүү судалгаа нь Монгол Улсын шүүхийн шинэтгэлийн бодлогыг шинжлэх ухааны үндэслэлээр баталгаажуулах, цахим шүүхийн системийн хөгжлийг түргэтгэхэд чухал хувь нэмэр оруулна. Шүүхийн үйл ажиллагааны ил тод байдал, иргэдийн оролцоог 18% нэмэгдүүлэх технологийн шинэчлэлийг 2025-2030 онд хэрэгжүүлэх стратеги төлөвлөгөөний суурь судалгаа болж байгаа юм.